وقتی صحبت از بهترین آثار کریستوفر نولان می شود، نام هایی مثل فیلم The Dark Knight، فیلم Inception یا فیلم Interstellar بلافاصله به ذهن می آیند. در این میان، فیلم Insomnia اغلب در سایه این غول های سینمایی قرار می گیرد؛ نه به این دلیل که اثر ضعیفی است، بلکه چون به اندازه دیگر آثار نولان پرزرق وبرق یا پیچیده نیست.
این فیلم محصول سال ۲۰۰۲، یکی از متفاوت ترین پروژه های نولان است؛ اقتباسی از یک تریلر نروژی و تنها فیلمی در کارنامه او که خودش فیلمنامه اش را ننوشته. با این حال، Insomnia همچنان یک تریلر روانشناختی دقیق و تاثیرگذار است که بیش از هر چیز، بر بازی کم نظیر آل پاچینو تکیه دارد.
آل پاچینو در نقش کارآگاهی فرسوده و گرفتار وجدان
در فیلم Insomnia، آل پاچینو نقش ویل دورمر، کارآگاه جنایی لس آنجلسی را بازی می کند که برای بررسی قتل یک نوجوان به آلاسکا فرستاده می شود. اما پرونده خیلی زود از مسیر عادی خارج می شود؛ زمانی که او در جریان تعقیب در مه غلیظ، به طور تصادفی شریک خود را هدف گلوله قرار می دهد.
دورمر به جای اعتراف، اجازه می دهد دیگران تصور کنند قاتل این کار را کرده است. همین تصمیم لحظه ای، فیلم را از یک معمای جنایی ساده به مطالعه ای روانشناختی درباره عذاب وجدان، خستگی و فروپاشی اخلاقی تبدیل می کند؛ فضایی که یادآور فیلم Se7en است.
پاچینو در این نقش برخلاف بسیاری از اجراهای پرانرژی اش، کاملا کنترل شده ظاهر می شود. او کارآگاهی را به تصویر می کشد که از بی خوابی، فشار روانی و شک درونی رنج می برد؛ با چشمانی خسته، تصمیم هایی اشتباه و ذهنی که مدام در حال فروپاشی است. این یکی از ظریف ترین و در عین حال قدرنادیده ترین اجراهای او به حساب می آید.
تقابل متفاوت با رابین ویلیامز
در سوی دیگر داستان، رابین ویلیامز در نقش والتر فینچ، قاتل آرام و حسابگر ظاهر می شود. انتخابی که در زمان خود غیرمنتظره بود، چرا که ویلیامز بیشتر با نقش های کمدی و احساسی شناخته می شد. همین تضاد، حضور او را در این فیلم به شدت تاثیرگذار و نگران کننده می کند.
تقابل بین دورمر و فینچ، در واقع رویارویی دو انسان با خطاهای اخلاقی است؛ هر دو در تلاش اند اعمال خود را توجیه کنند، و همین کشمکش، قلب تپنده فیلم را شکل می دهد.
چرا Insomnia هنوز هم دست کم گرفته می شود؟
فیلم Insomnia در زمان اکران با نقدهای مثبتی روبه رو شد و همچنان هم از نظر منتقدان اثری موفق محسوب می شود. با این حال، مسیر حرفه ای نولان بعد از این فیلم، باعث شد این اثر کمتر دیده شود. او پس از آن، با پروژه های بزرگ و مفهومی و در نهایت کسب اسکار برای فیلم Oppenheimer، به یکی از مهم ترین کارگردانان عصر خود تبدیل شد.
در چنین مسیری، طبیعی است که یک تریلر نسبتا ساده تر در مقایسه با آثار عظیم بعدی، کمتر مورد توجه قرار بگیرد. اما بازبینی Insomnia نشان می دهد که این فیلم هنوز هم به خوبی کار می کند؛ اثری پخته، دقیق و انسانی که بیش از جلوه های بصری، بر شخصیت پردازی و فضای ذهنی تمرکز دارد.
از سوی دیگر، این فیلم یکی از بهترین اجراهای آل پاچینو را در خود دارد؛ اجرایی که تا سال ها بعد، نمونه ای هم سطح آن در کارنامه اش دیده نشد، تا حضورش در فیلم Once Upon a Time in Hollywood و فیلم The Irishman در سال ۲۰۱۹.
اگر قصد مرور آثار نولان را دارید، Insomnia انتخابی است که نباید نادیده گرفته شود؛ فیلمی که شاید پرهیاهو نباشد، اما در سکوت خود، تاثیر عمیقی می گذارد.
۰ دیدگاه