در دورانی که فیلم های غیرانگلیسی زبان عملا جایی در جریان اصلی هالیوود نداشتند، فیلم La Grande Illusion ساخته ژان رنوار به شکلی غیرمنتظره قواعد بازی را تغییر داد. این اثر ضدجنگ محصول ۱۹۳۷، بدون پشتوانه استودیوهای بزرگ آمریکایی توانست به نامزدی اسکار بهترین فیلم برسد؛ اتفاقی که حتی امروز هم نادر به نظر می رسد.
شکستن یک مرز تاریخی در اسکار
سال ها پیش از آنکه فیلم هایی مثل Parasite بتوانند مرز زبان را در اسکار بشکنند، فیلم La Grande Illusion نخستین اثر خارجی بود که به جمع نامزدهای بهترین فیلم راه پیدا کرد. در آن زمان، این شاخه با نام «Outstanding Production» شناخته می شد و حضور یک فیلم فرانسوی در میان آثار استودیویی آمریکا اتفاقی عجیب و کم سابقه بود.
این موفقیت در شرایطی رخ داد که فیلم های خارجی اغلب یا نادیده گرفته می شدند یا نهایتا جوایز افتخاری دریافت می کردند؛ مانند فیلم The Bicycle Thief یا Rashomon. اما اثر رنوار مستقیما وارد رقابت اصلی شد.
ژان رنوار؛ فیلمسازی که هنوز شناخته نشده بود
نکته جالب اینجاست که ژان رنوار در آن زمان در آمریکا چهره شناخته شده ای نبود. حتی برخی از آثار مهم اولیه اش مثل فیلم Boudu Saved from Drowning و فیلم The Crime of Monsieur Lange سال ها بعد در آمریکا اکران شدند. منتقدان اغلب او را صرفا به عنوان «پسر نقاش مشهور امپرسیونیست، اوگوست رنوار» معرفی می کردند.
اما موفقیت فیلم La Grande Illusion باعث شد رنوار به عنوان یک فیلمساز بزرگ در سطح جهانی شناخته شود.
داستانی انسانی در دل جنگ
فیلم روایتگر چند اسیر جنگی فرانسوی در جنگ جهانی اول است که در اردوگاه آلمانی ها نگهداری می شوند. برخلاف بسیاری از آثار جنگی، این فیلم تمرکز خود را بر روابط انسانی، تفاوت های طبقاتی و امید به آزادی گذاشته است.
رنوار که خود تجربه حضور در جنگ را داشت، به جای نمایش صحنه های نبرد، به جنبه های انسانی و تاثیرات جنگ بر افراد پرداخت؛ تصمیمی که به هویت خاص فیلم شکل داد.
این بهترین کارگردانی است که در سال های اخیر دیده ام؛ یک چالش واقعی برای هالیوود.
— ساموئل گلدوین
موفقیت در آمریکا؛ از آرت هاوس تا جریان اصلی
این فیلم ابتدا در سینماهای هنری نیویورک اکران شد و به موفقیتی کم نظیر دست یافت؛ به طوری که ۲۷ هفته روی پرده ماند. اما نقطه عطف زمانی بود که توانست مجوزهای لازم برای اکران گسترده را دریافت کند و وارد چرخه سینماهای اصلی شود.
استقبال منتقدان و چهره های سرشناس سینما باعث شد فیلم از محدوده مخاطبان خاص فراتر برود و به یکی از پربحث ترین آثار زمان خود تبدیل شود.
اثری همزمان با تحولات تاریخی
اکران فیلم همزمان با افزایش تنش های جهانی و نزدیک شدن به جنگ جهانی دوم بود. همین موضوع باعث شد پیام ضدجنگ فیلم برای مخاطبان آمریکایی اهمیت بیشتری پیدا کند.
در حالی که برخی کشورها این فیلم را ممنوع کردند، در آمریکا گروه های مختلف با دیدگاه های متفاوت آن را به عنوان اثری تاثیرگذار پذیرفتند.
میراث ماندگار در تاریخ سینما
در نهایت، ترکیب تحسین منتقدان، زمان بندی تاریخی مناسب و کیفیت هنری بالا باعث شد فیلم La Grande Illusion به فهرست نامزدهای اسکار راه پیدا کند. این اتفاق نه تنها جایگاه رنوار را تثبیت کرد، بلکه مسیر را برای دیده شدن سینمای جهان در هالیوود هموارتر کرد.





۰ دیدگاه